Wat is een database? Uitleg voor beginners

Zie een database als een kast met ordners. Elke ordner is een tabel over één onderwerp: klanten, producten of afspraken. In elke ordner zitten formulieren die er allemaal hetzelfde uitzien. Zo weet je altijd waar iets staat.

Het verschil met een kast is dat een database door je app wordt gebruikt. Vult iemand een formulier in op je website, dan slaat de app dat op in de database. Kijkt iemand later in zijn account, dan haalt de app de juiste gegevens er weer uit. Dat gebeurt in een fractie van een seconde, ook als er duizenden rijen in staan.

De taal waarmee een app met de database praat heet SQL. Een voorbeeld is SELECT * FROM klanten, wat betekent: geef me alle klanten. Je hoeft SQL niet te leren, Claude Code schrijft dat voor je. Maar het is fijn om te herkennen wat er staat.

• het onderwerp

  Tabel

  Een verzameling gegevens over één soort ding, bijvoorbeeld de tabel klanten. Een database bestaat meestal uit meerdere tabellen.

• de eigenschap

  Kolom

  Eén soort informatie die je van elk item bewaart, zoals naam, e-mailadres of plaats. Elke kolom heeft een vast type: tekst, getal of datum.

• het item

  Rij

  Eén klant, één bestelling of één afspraak. Elke nieuwe klant wordt een nieuwe rij in de tabel.

• het nummer

  ID

  Een uniek nummer per rij, meestal de kolom id. Daarmee weet de database precies welke klant bedoeld wordt, ook als twee klanten dezelfde naam hebben.

Stel, je bouwt een eenvoudig klantenbestand voor je eigen bedrijf. De tabel klanten krijgt dan deze kolommen:

• id: een nummer dat de database zelf ophoogt, dus 1, 2, 3 enzovoort.
• naam: tekst, bijvoorbeeld Jansen Schilderwerken.
• email: tekst, het e-mailadres van de klant.
• telefoon: tekst, want telefoonnummers beginnen soms met een nul of een plusteken.
• plaats: tekst, bijvoorbeeld Amersfoort.
• aangemaakt_op: een datum, zodat je ziet wanneer de klant is toegevoegd.

Wil je ook bestellingen bijhouden, dan maak je een tweede tabel bestellingen met onder meer een kolom klant_id. Daarin staat het nummer van de klant die besteld heeft. Zo koppel je tabellen aan elkaar zonder gegevens dubbel op te slaan. Dit heet een relatie, en daarom spreek je ook wel van een relationele database.

Bij vibe coding hoef je zo'n tabel niet zelf te ontwerpen. Je vraagt Claude Code bijvoorbeeld: maak een database voor mijn klanten met naam, e-mail, telefoon en plaats, en een tabel voor bestellingen die aan een klant gekoppeld is. Het stelt de tabellen voor en legt uit waarom.

Je hebt een database nodig zodra je app iets moet onthouden dat gebruikers invoeren of dat verandert. Denk aan accounts, reserveringen, bestellingen, berichten via een formulier of een lijst met taken. Zonder database is alles weg zodra de pagina ververst.

Je hebt er meestal geen nodig voor een eenvoudige website met vaste teksten en foto's, zoals een portfolio of een landingspagina. Die gegevens staan gewoon in de bestanden van je site. Ook een rekenhulpje dat niets bewaart kan zonder.

Twijfel je, beschrijf dan aan Claude Code wat je app moet doen en vraag of er een database nodig is. Het is prima om klein te beginnen en een database later toe te voegen.

In de cursus gebruiken we Prisma Postgres: een online database van Prisma, gebaseerd op PostgreSQL. Je hoeft niets te installeren en het gratis plan vraagt geen creditcard.

1. 1

   Maak een database aan

   Log in op console.prisma.io met je GitHub- of Google-account en maak een nieuwe database aan voor je project.

2. 2

   Kopieer de connection string

   Klik op Connect to your database. Je krijgt een regel die begint met postgres://. Zet die als DATABASE_URL in het bestand .env van je project en zorg dat .env in .gitignore staat.

3. 3

   Laat Claude Code de tabellen maken

   Vraag Claude Code om je tabellen met Prisma ORM op te zetten. Het beschrijft ze in een schemabestand en zet ze in je database als jij akkoord geeft.

4. 4

   Controleer of het werkt

   Start je app met npm run dev, voer een testklant in en ververs de pagina. Staat de klant er nog, dan is hij opgeslagen. Vraag Claude Code gerust om te laten zien wat er in een tabel staat.

5. 5

   Gebruik een aparte testdatabase

   Maak voor het uitproberen een tweede database aan. Zo raken je echte gegevens niet in de war als je grote wijzigingen laat maken.

• Sla alleen op wat je echt nodig hebt. Minder persoonsgegevens betekent minder risico en past beter bij de AVG.
• Wachtwoorden sla je nooit leesbaar op. Laat Claude Code ze versleuteld opslaan met een zogenoemde hash, en controleer dat het dat ook doet.
• Test met verzonnen gegevens, niet met echte klantgegevens.
• Je connection string is de sleutel van je database. Zet hem alleen in .env en nooit op GitHub. Zet je je app online, dan vul je hem in bij de geheime instellingen van je hostingdienst.